We can't live, work, or learn in freedom unless the software we use is free.
Become an associate member and join the free software movement in defending your freedoms before August 7th! Read more >

209
200 members

Dit is een vertaling van een Engelstalige pagina.

GNU is het enige besturingssysteem dat speciaal is ontwikkeld om gebruikers vrijheid te geven. Wat is GNU, en welke vrijheid staat op het spel?

Wat is GNU?

GNU is een besturingssysteem, gemaakt van vrije software—dat betekent dat het de vrijheid van gebruikers respecteert. Het GNU-besturingssysteem bestaat zowel uit GNU-pakketten (programma's die door het GNU-project worden uitgegeven) als uit vrije software van derden. De ontwikkeling van GNU heeft het mogelijk gemaakt een computer te gebruiken zonder software die je vrijheid aantast.

Wij bevelen installeerbare versies van GNU aan (of beter gezegd, GNU/Linux-distributies) die volledig vrije software zijn. Meer over GNU hieronder.

 [Schermafdruk van Hyperbola met i3-vensterbeheerder] 

Hyperbola 0.3 with i3 window manager, cool-retro-term (terminal emulator), Gimp (image editor), and Iceweasel-UXP (web browser)

 [Schermafdruk van Dragora 3.0-beta1 met de IceWM
vensterbeheerder]  Dragora / IceWM
 [Schermafdruk van Guix 0.15 met GNOME 3-bureaublad]  Guix / GNOME 3
 [Screenshot of Hyperbola 0.3 with i3 window manager]  Hyperbola / i3
 [Screenshot of Parabola 2020 with LXDE desktop]  Parabola / LXDE
 [Screenshot of PureOS 8 with GNOME 3 desktop]  PureOS / GNOME3
 [Screenshot of Trisquel 8 with MATE desktop]  Trisquel / MATE

Wat is de vrijesoftwarebeweging?

De vrijesoftwarebeweging zet zich in voor de vrijheid van computergebruikers, die voortkomt uit het gebruik van vrije software. Vrije software geeft gebruikers zeggenschap over hun eigen computeractiviteiten. Niet-vrije software geeft die macht aan de software-ontwikkelaar. Zie ook deze video-uitleg.

Wat is vrije software?

Vrije software betekent dat gebruikers de vrijheid hebben om de software te gebruiken, kopiëren, verspreiden, bestuderen, veranderen en verbeteren.

Vrije software gaat over vrijheid, niet prijs. Om het concept te begrijpen moet je denken aan “vrij” als in “vrijheid van meningsuiting”.

Anders gezegd: vrije software betekent dat gebruikers van het programma de vier basisvrijheden hebben:

  • De vrijheid om het programma te gebruiken zoals jij wilt, voor ieder doel (vrijheid 0).
  • De vrijheid om te bestuderen hoe het programma werkt en het aan te passen zodat het doet wat jij wilt (vrijheid 1). Hiervoor is toegang tot de broncode nodig.
  • De vrijheid om kopieën te verspreiden zodat je anderen kan helpen (vrijheid 2).
  • De vrijheid om kopieën van jouw aangepaste versies te verspreiden naar anderen (vrijheid 3). Hierdoor kan de hele gemeenschap profiteren van jouw wijzigingen. Hiervoor heb je toegang tot de broncode nodig.

De ontwikkelingen in technologie en internetgebruik hebben deze vrijheden nog belangrijker gemaakt dan ze al waren in 1983.

Tegenwoordig doet de vrijesoftwarebeweging veel meer dan het ontwikkelen van het GNU-systeem. Zie de website van de Free Software Foundation voor meer informatie over wat wij doen, en een lijst met manieren waarop je kunt helpen.

Meer over GNU

GNU is besturingssysteem dat lijkt op Unix. Dit betekent dat het een verzameling is van vele programma's: toepassingen, programmabibliotheken, ontwikkelhulpmiddelen en zelfs spelletjes. De ontwikkeling van GNU, gestart in januari 1984, is bekend als het GNU-project. Veel van de de programma's in GNU worden uitgegeven onder de paraplu van het GNU-project; deze noemen we GNU-pakketten.

De naam “GNU” is een recursieve afkorting voor “GNU's Not Unix” (GNU is geen Unix). “GNU” wordt uitgesproken als knoe, als één lettergreep, en met een zachte k.

Het programma in een Unix-achtig systeem dat de hulpbronnen van de machine beheert en met de hardware praat wordt de “kernel” genoemd. GNU wordt vaak gebruikt met een kernel genaamd Linux. Deze combinatie is het GNU/Linux-besturingssysteem. GNU/Linux wordt gebruikt door miljoenen mensen; echter noemen veel mensen het foutief “Linux”.

De eigen kernel van GNU, de Hurd, is gestart in 1990 (voordat Linux was gestart). Vrijwilligers gaan door met het ontwikkelen van de Hurd omdat het technisch gezien een interessant project is.

Meer informatie

The GNU Project supports the Free Software Foundation's petition to call on school administrators around the world to stop requiring students to run nonfree software. Sign the petition for freedom in the classroom.

Het GNU-project verzoekt de gemeenschap vriendelijk om op een vriendelijke, verwelkomende en aardige manier te communiceren. Zie de GNU-richtlijnen voor vriendelijke communicatie.

Planet GNU RSS-feed

Statement from FSF's new president, Geoffrey Knauth: The FSF Board chose me at this moment as a servant leader to help the community focus on our shared dedication to protect and grow sof...

Geoffrey Knauth elected Free Software Foundation president; Odile Bénassy joins the board: BOSTON, Massachusetts, USA -- Wednesday, August 5th, 2020 -- The Free Software Foundation (FSF) toda...

Help the FSF tech team empower software users: The Free Software Foundation (FSF) tech team is the four-person cornerstone of the primary infrastructure of the FSF and the GNU Project, provid...

Doe wat

Meer actiepunten

Kan je bijdragen aan één van deze projecten met hoge prioriteit?

  • Een vrij besturingssysteem voor telefoons,
  • decentralisatie, federatie en zelf hosten,
  • vrije stuurprogramma's, firmware en hardwareontwerpen,
  • rechtstreekse telefoon- en videogesprekken,
  • ondervertegenwoordigde mensen in de gemeenschap aanmoedigen om te helpen,
  • en meer.

Kan je bijdragen aan het onderhouden van een GNU-pakket?

Zie de webpagina's van de pakketten voor meer informatie.

Recente GNU-uitgaven

Korte beschrijving van alle GNU-pakketten

Pakket van de dag…

Jami

Jami is a program for universal communication which respects freedoms and privacy of its users. Jami uses distributed hash tables for establishing communication. This avoids keeping centralized registries of users and storing personal data. (doc)

Vertalingen van dit artikel:

[en] English   [de] Deutsch   [es] español   [fa] فارسی   [fr] français   [it] italiano   [ja] 日本語   [nl] Nederlands   [pt-br] português   [ru] русский   [sq] Shqip   [tr] Türkçe   [uk] українська   [zh-cn] 简体中文   [zh-tw] 繁體中文  

 [FSF logo]  “The Free Software Foundation (FSF) is a nonprofit with a worldwide mission to promote computer user freedom. We defend the rights of all software users.”

De FSF heeft ook zusterorganisaties in Europa, Latijns-Amerika en India.
Word ook lid van hen!