Dit is een vertaling van een Engelstalige pagina.

GNU is het enige besturingssysteem dat speciaal is ontwikkeld om gebruikers vrijheid te geven. Wat is GNU, en welke vrijheid staat op het spel?

Rewind: A video from the FSF

Wat is GNU?

GNU is een besturingssysteem, gemaakt van vrije software—dat betekent dat het de vrijheid van gebruikers respecteert. Het GNU-besturingssysteem bestaat zowel uit GNU-pakketten (programma's die door het GNU-project worden uitgegeven) als uit vrije software van derden. De ontwikkeling van GNU heeft het mogelijk gemaakt een computer te gebruiken zonder software die je vrijheid aantast.

Wij bevelen installeerbare versies van GNU aan (of beter gezegd, GNU/Linux-distributies) die volledig vrije software zijn. Meer over GNU hieronder.

 [Schermafdruk van Hyperbola met i3-vensterbeheerder] 

Hyperbola 0.3 with i3 window manager, cool-retro-term (terminal emulator), Gimp (image editor), and Iceweasel-UXP (web browser)

 [Schermafdruk van Dragora 3.0-beta1 met de IceWM
vensterbeheerder]  Dragora / IceWM
 [Schermafdruk van Guix 0.15 met GNOME 3-bureaublad]  Guix / GNOME 3
 [Screenshot of Hyperbola 0.3 with i3 window manager]  Hyperbola / i3
 [Screenshot of Parabola 2020 with LXDE desktop]  Parabola / LXDE
 [Screenshot of PureOS 8 with GNOME 3 desktop]  PureOS / GNOME3
 [Screenshot of Trisquel 8 with MATE desktop]  Trisquel / MATE

Wat is de vrijesoftwarebeweging?

De vrijesoftwarebeweging zet zich in voor de vrijheid van computergebruikers, die voortkomt uit het gebruik van vrije software. Vrije software geeft gebruikers zeggenschap over hun eigen computeractiviteiten. Niet-vrije software geeft die macht aan de software-ontwikkelaar. Zie ook deze video-uitleg.

Wat is vrije software?

Vrije software betekent dat gebruikers de vrijheid hebben om de software te gebruiken, kopiëren, verspreiden, bestuderen, veranderen en verbeteren.

Vrije software gaat over vrijheid, niet prijs. Om het concept te begrijpen moet je denken aan “vrij” als in “vrijheid van meningsuiting”.

Anders gezegd: vrije software betekent dat gebruikers van het programma de vier basisvrijheden hebben:

  • De vrijheid om het programma te gebruiken zoals jij wilt, voor ieder doel (vrijheid 0).
  • De vrijheid om te bestuderen hoe het programma werkt en het aan te passen zodat het doet wat jij wilt (vrijheid 1). Hiervoor is toegang tot de broncode nodig.
  • De vrijheid om kopieën te verspreiden zodat je anderen kan helpen (vrijheid 2).
  • De vrijheid om kopieën van jouw aangepaste versies te verspreiden naar anderen (vrijheid 3). Hierdoor kan de hele gemeenschap profiteren van jouw wijzigingen. Hiervoor heb je toegang tot de broncode nodig.

De ontwikkelingen in technologie en internetgebruik hebben deze vrijheden nog belangrijker gemaakt dan ze al waren in 1983.

Tegenwoordig doet de vrijesoftwarebeweging veel meer dan het ontwikkelen van het GNU-systeem. Zie de website van de Free Software Foundation voor meer informatie over wat wij doen, en een lijst met manieren waarop je kunt helpen.

Meer over GNU

GNU is besturingssysteem dat lijkt op Unix. Dit betekent dat het een verzameling is van vele programma's: toepassingen, programmabibliotheken, ontwikkelhulpmiddelen en zelfs spelletjes. De ontwikkeling van GNU, gestart in januari 1984, is bekend als het GNU-project. Veel van de de programma's in GNU worden uitgegeven onder de paraplu van het GNU-project; deze noemen we GNU-pakketten.

De naam “GNU” is een recursieve afkorting voor “GNU's Not Unix” (GNU is geen Unix). “GNU” wordt uitgesproken als knoe, als één lettergreep, en met een zachte k.

Het programma in een Unix-achtig systeem dat de hulpbronnen van de machine beheert en met de hardware praat wordt de “kernel” genoemd. GNU wordt vaak gebruikt met een kernel genaamd Linux. Deze combinatie is het GNU/Linux-besturingssysteem. GNU/Linux wordt gebruikt door miljoenen mensen; echter noemen veel mensen het foutief “Linux”.

De eigen kernel van GNU, de Hurd, is gestart in 1990 (voordat Linux was gestart). Vrijwilligers gaan door met het ontwikkelen van de Hurd omdat het technisch gezien een interessant project is.

Meer informatie

The GNU Project supports the Free Software Foundation's petition to call on school administrators around the world to stop requiring students to run nonfree software. Sign the petition for freedom in the classroom.

Het GNU-project verzoekt de gemeenschap vriendelijk om op een vriendelijke, verwelkomende en aardige manier te communiceren. Zie de GNU-richtlijnen voor vriendelijke communicatie.

Planet GNU RSS-feed

Committee begins review of High Priority Projects free software list — your input is needed by January 8: Dear CTT members: The High Priority Free Software Projects (HPP) initiative draws att...

Arcitc Fox 27.11.0 release: This 2020 with COVID, quarantines and lockdown was and is a strange year, but it allowed me to take care of Arctic Fox quite a bit. A lot of work is going on in my...

RFC 8905 - "The 'payto' URI Scheme for Payments" published: 2020-11: RFC 8905: "The 'payto' URI Scheme for Payments" publishedWe are happy to announce the publicatio...

Doe wat

Meer actiepunten

Kan je bijdragen aan één van deze projecten met hoge prioriteit?

  • Een vrij besturingssysteem voor telefoons,
  • decentralisatie, federatie en zelf hosten,
  • vrije stuurprogramma's, firmware en hardwareontwerpen,
  • rechtstreekse telefoon- en videogesprekken,
  • ondervertegenwoordigde mensen in de gemeenschap aanmoedigen om te helpen,
  • en meer.

Kan je bijdragen aan het onderhouden van een GNU-pakket?

Zie de webpagina's van de pakketten voor meer informatie.

Recente GNU-uitgaven

Korte beschrijving van alle GNU-pakketten

Pakket van de dag…

Chess

GNU Chess is a chess engine. It allows you to compete against the computer in a game of chess, either through the default terminal interface or via an external visual interface such as GNU XBoard. (doc)

Vertalingen van dit artikel:

[en] English   [de] Deutsch   [es] español   [fa] فارسی   [fr] français   [it] italiano   [ja] 日本語   [nl] Nederlands   [pt-br] português   [ru] русский   [sq] Shqip   [tr] Türkçe   [uk] українська   [zh-cn] 简体中文   [zh-tw] 繁體中文  

 [FSF logo]  “The Free Software Foundation (FSF) is a nonprofit with a worldwide mission to promote computer user freedom. We defend the rights of all software users.”

De FSF heeft ook zusterorganisaties in Europa, Latijns-Amerika en India.
Word ook lid van hen!