English [en]   català [ca]   Česky [cs]   Deutsch [de]   ελληνικά [el]   español [es]   français [fr]   hrvatski [hr]   italiano [it]   日本語 [ja]   한국어 [ko]   Nederlands [nl]   polski [pl]   русский [ru]   Shqip [sq]   українська [uk]   简体中文 [zh-cn]  

Ky është përkthim i një faqeje Anglisht në origjinal.

GNU është i vetmi sistem operativ i zhvilluar për t’i dhënë liri përdoruesve të tij. Ç’është GNU-ja, dhe ç’liri është në lojë?

Ç’është GNU-ja?

GNU-ja është një sistem operativ software i lirë—që domethënë, respekton lirinë e përdoruesit. Zhvillimi i GNU-së u bëri të mundur përdorimin e një kompjuteri pa software që nëpërkëmbin lirinë tuaj.

Këshillojmë versione të instalueshëm të GNU-së (më saktë, shpërndarje GNU/Linux) që janë plotësisht software i lirë. Më tepër mbi GNU-në gjeni më poshtë.

Foto ekrani nga GNU-ja

Ç’është Lëvizja Për Software-i i Lirë?

Lëvizja për software të lirë lufton që përdoruesit e kompjuterit të fitojnë lirinë që sjell software-i i lirë. Software-i i lirë vendos përdoruesit në kontroll të punës së tyre me kompjuter. Software-i jo i lirë i vendos përdoruesit nën pushtetin e zhvilluesit të software-it. Shihni videon shpjeguese.

Ç’është Software-i i Lirë?

Software i Lirë do të thotë që përdoruesit janë të lirë të xhirojnë, kopjojnë, shpërndajnë, studiojnë, ndryshojnë dhe përmirësojnë software-in.

Software-i i Lirë është çështje lirie, jo çmimi. Për të kuptuar konceptin, do të duhej të sillnit në mend “i lirë” si te “fjala e lirë”, jo si te “birrë falas”.

Më saktë, software i lirë do të thotë që përdoruesit e një programi gëzojnë katër liritë thelbësore:

  • Liria për ta xhiruar programin si të doni, për çfarëdo qëllimi (liria 0)
  • Liria për të studiuar se si punon programi, dhe për ta përshtatur për nevojat tuaja (liria 1). Hyrja në kodin burim është parakusht për këtë.
  • Liria për të rishpërndarë kopje, që kështu të mund t’i vini në ndihmë fqinjit tuaj (liria 2).
  • Liria për të përmirësuar programin, dhe për t’ia dhënë përmirësimet tuaja publikut, që kështu të përfitojë tërë bashkësia (liria 3). Hyrja në kodin burim është parakusht për këtë.

Zhvillimet në përdorimin e teknologjisë dhe rrjeteve i kanë bërë këto liri edhe më të rëndësishme tani se sa qenë më 1983-shin.

Sot lëvizja për software të lirë shkon më tej se zhvillimi i sistemit GNU. Shihni sajtin e Free Software Foundation-it për më tepër të dhëna mbi çka bëjmë, dhe për një listë rrugësh se si mund të ndihmoni.

Më tepër rreth GNU-së

GNU është një sistem operativ i ngjashëm me Unix-in. Kjo do të thotë që është një grumbull i mjaft programeve: aplikacione, librari, mjete zhvilluesi, madje edhe lojëra. Zhvillimi i GNU-së, i nisur më Janar të 1984-s, njihet si Projekti GNU. Mjaft nga programet te GNU-ja janë hedhur në qarkullim nën kujdestarinë e Projektit GNU; këto i quajmë paketa GNU.

Emri “GNU” është një akronim rekursiv i “GNU's Not Unix.” “GNU” shqiptohet gnu, si një rrokje e vetmee, si kur thuhet “dru” por duke zëvendësiar the dr me gn.

Programi, që në një sistem të ngjashëm me Unix-in shpërndan burimet e makinës dhe komunikon me hardware-in, quhet “kernel”. GNU-ja përdoret zakonisht me një kernel të quajtur Linux Kjo ndërthurje përbën sistemin operativ GNU/Linux. GNU/Linux përdoret nga miliona vetë, edhe pse mjaft prej tyre e quajnë gabimisht “Linux”.

Kerneli i vetë GNU-së, The Hurd, u fillua më 1990 (para se të fillohej Linux-i). Vullnetarët vazhdojnë ta zhvillojnë Hurd-in ngaqë është projekt teknik interesant.

Më tepër të dhëna.

Provojeni GNU/Linux-in!

Planet GNU Prurje RSS

LibrePlanet 2015 brings free software luminaries to MIT: Richard Stallman gave the opening keynote At a ceremony on Saturday, March 21st, Free Software Foundation executive director John Sull... more

LibrePlanet 2015: Highlights and what comes next: With approximately 350 people in attendance, we kept pace with last year—with a few improvements. In particular, our tech team did a fantastic... more

LibrePlanet 2015: Day one roundup: FSF's newest board member, Kat Walsh On Saturday morning, the new green and white LibrePlanet logo was all over MIT's Stata Center, from our new banners to... more

Për më tepër lajme, shihni Planet GNU dhe listën e hedhjeve më të reja në qarkullim të GNU-së.

Lightning

GNU Lightning is a library that generates assembly language code at run-time. Thus, it is useful in creating Just-In-Time compilers. It abstracts over the target CPU by exposing a standardized RISC instruction set to the clients. (doc)

Përshkrime të shkurtra për krejt paketat GNU.

Hidhuni Në Veprim

A mundeni të jepni ndihmesë në një nga këto Projekte me Përparësi të Madhe? Gnash, coreboot, shpërndarje të lira të GNU/Linux-it, GNU Octave, përudhës për rrugëzues rrjetesh, diagnostikim reversibël në GDB, transkriptim automatik, përudhës PowerVR, dhe gjithashtu zëvendësime me software të lirë për Skype, librari OpenDWG, dhe Oracle Forms.

A mund t’i dilni zot një pakete GNU të pamirëmbajtur? gleem, gnukart, halifax, jwhois, metahtml, orgadoc, polyxmass, superopt, sysutils, teximpatient, të tëra presin për mirëmbajtës. Veç kësaj, këto paketa presin për bashkë-mirëmbajtës: aspell, gnuae, metaexchange, powerguru. Për më tepër të dhëna, shihni faqet web të paketave.

[Logo FSF-je]“Misioni ynë është ruajtja, mbrojtja dhe promovimi i lirisë për të përdorur, studiuar, kopjuar, ndryshuar dhe rishpërndarë software kompjuteri, dhe për të mbrojtur të drejtat e përdoruesve të Software-it të Lirë.”

Free Software Foundation është sponsori organizativ kryesor i Sistemit Operativ GNU. Përkrahni GNU-në dhe FSF-në përmes blerjesh të doracakëve dhe sendeve tona, anëtarësimit në FSF si një anëtar shok, ose duke bërë një dhurim, qoftë drejtpërsëdrejti te FSF-ja ose përmes Flattr-it.

sipër në krye

FSF-ja ka po ashtu organizma motra në Europë, Amerikën Latine dhe Indi.