English [en]   العربية [ar]   български [bg]   català [ca]   Deutsch [de]   ελληνικά [el]   español [es]   فارسی [fa]   français [fr]   עברית [he]   hrvatski [hr]   italiano [it]   日本語 [ja]   മലയാളം [ml]   Nederlands [nl]   polski [pl]   português do Brasil [pt-br]   русский [ru]   Shqip [sq]   தமிழ் [ta]   українська [uk]   Oʻzbekcha [uz]  

ΕκπαίδευσηΕμβάθυνση → Γιατί τα σχολεία πρέπει να χρησιμοποιούν αποκλειστικά ελεύθερο λογισμικό

This translation may not reflect the changes made since 2013-04-01 in the English original. You should take a look at those changes. Please see the Translations README for information on maintaining translations of this article.

Γιατί τα σχολεία πρέπει να χρησιμοποιούν αποκλειστικά ελεύθερο λογισμικό

από τον Richard Stallman

Υπάρχουν γενικοί λόγοι για τους οποίους όλοι οι χρήστες πρέπει να επιμένουν στη χρήση ελεύθερου λογισμικού: τους δίνει την ελευθερία να ελέγχουν τον υπολογιστή τους—με το ιδιόκτητο λογισμικό, ο υπολογιστής κάνει εκείνο που του λέει ο κάτοχος του λογισμικού να κάνει, και όχι αυτό που ο χρήστης θέλει. Το ελεύθερο λογισμικό προσφέρει επίσης στους χρήστες την ελευθερία να συνεργάζονται μεταξύ τους και να διάγουν μία τίμια ζωή. Αυτοί οι λόγοι ισχύουν τόσο για τα σχολεία, όσο και για τον καθένα μας. Ο στόχος αυτού του άρθρου είναι να παραθέσει πρόσθετους λόγους που ισχύουν κατά ιδιαίτερο τρόπο στην εκπαίδευση.

Οι εκπαιδευτικές δραστηριότητες (περιλαμβανομένων των σχολείων) έχουν καθήκον να διδάσκουν μόνο ελεύθερο λογισμικό. Οι λόγοι είναι οι εξής:

Κατ' αρχάς, το ελεύθερο λογισμικό μπορεί να επιτύχει εξοικονόμηση χρημάτων στα σχολεία. Το ελεύθερο λογισμικό δίνει στα σχολεία, όπως και σε όλους τους άλλους χρήστες, την ελευθερία αντιγραφής και αναδιανομής του λογισμικού, έτσι ώστε το σχολικό σύστημα να μπορεί να φτιάχνει αντίγραφα του λογισμικού για όλους τους υπολογιστές που διαθέτει. Στις φτωχές χώρες, αυτό μπορεί να βοηθήσει στην ελάττωση του ψηφιακού χάσματος.

Αυτός ο προφανής λόγος, αν και πρακτικά σημαντικός, είναι μάλλον επιφανειακός. Και οι κατασκευαστές ιδιόκτητου λογισμικού μπορούν να εξαλείψουν αυτό τον λόγο, χαρίζοντας αντίγραφα του λογισμικού στα σχολεία (Προσοχή: ένα σχολείο που θα δεχθεί αυτή την προσφορά, ίσως αναγκασθεί να πληρώσει αργότερα τις αναβαθμίσεις του λογισμικού.) Ας ρίξουμε, λοιπόν, μια ματιά στους βαθύτερους λόγους.

Τα σχολεία έχουν να επιτελέσουν μία κοινωνική αποστολή: να διδάσκουν στους μαθητές να είναι πολίτες μίας ισχυρής, ικανής, ανεξάρτητης, συνεργατικής και ελεύθερης κοινωνίας. Πρέπει να ενθαρρύνουν τη χρήση του ελεύθερου λογισμικού με τον ίδιο τρόπο που ενθαρρύνουν και την ανακύκλωση. Εάν τα σχολεία διδάσκουν στους μαθητές το ελεύθερο λογισμικό, τότε οι μαθητές θα τείνουν να το χρησιμοποιούν και μετά την αποφοίτηση τους. Αυτό θα βοηθήσει την κοινωνία, στο σύνολό της, να αποδράσει από την κυριαρχία (και τη χειραγώγηση) των πολυεθνικών εταιρειών.

Εκείνο που τα σχολεία θα πρέπει να αρνηθούν είναι να διδάσκουν την εξάρτηση. Αυτές οι εταιρείες προσφέρουν δωρεάν δείγματα λογισμικού στα σχολεία για τους ίδιους λόγους που οι εταιρείες παραγωγής τσιγάρων διανέμουν δωρεάν τσιγάρα στους ανήλικους: ώστε να εθιστούν τα παιδιά σε αυτά (1). Όταν, όμως, αυτοί οι μαθητές μεγαλώσουν και αποφοιτήσουν, τότε δεν θα τους προσφέρουν πια καμία έκπτωση.

Το ελεύθερο λογισμικό επιτρέπει στους μαθητές να μάθουν πώς λειτουργεί το λογισμικό. Μερικοί μαθητές, όταν φθάσουν στην εφηβεία, θέλουν να μάθουν τα πάντα για τον υπολογιστή τους και το λογισμικό του. Νοιώθουν μια έντονη περιέργεια να διαβάσουν τον πηγαίο κώδικα των προγραμμάτων που χρησιμοποιούν καθημερινά. Για να μάθουν να γράφουν καλό κώδικα, οι μαθητές πρέπει να μελετήσουν και να συγγράψουν πολύ κώδικα. Έχουν ανάγκη να μελετήσουν και να κατανοήσουν πραγματικά προγράμματα, που χρησιμοποιούνται από τους ανθρώπους στην πράξη. Μόνο το ελεύθερο λογισμικό μπορεί να το επιτρέψει αυτό.

Το ιδιόκτητο λογισμικό απορρίπτει τη δίψα τους για γνώση: τους λέει, “Η γνώση που ζητάτε είναι μυστική—απαγορεύεται η εκμάθηση της!” Το ελεύθερο λογισμικό ενθαρρύνει τον καθένα να μάθει. Η κοινότητα του ελεύθερου λογισμικού απορρίπτει το “ιερατείο της τεχνολογίας”, που κρατά τον κόσμο στην άγνοια για το πώς λειτουργεί η τεχνολογία. Εμείς ενθαρρύνουμε όλους τους μαθητές, οποιασδήποτε ηλικίας και κοινωνικής κατάστασης, να μελετήσουν τον πηγαίο κώδικα των προγραμμάτων και να μάθουν όσα επιθυμούν να γνωρίζουν. Τα σχολεία που χρησιμοποιούν ελεύθερο λογισμικό θα επιτρέψουν στους προγραμματιστικά χαρισματικούς μαθητές να προοδεύσουν.

Ο βαθύτερος λόγος για τον οποίο το ελεύθερο λογισμικό πρέπει να χρησιμοποιείται στα σχολεία, είναι η παροχή ηθικής διαπαιδαγώγησης. Προσδοκούμε από τα σχολεία να διδάξουν στους μαθητές βασικές αρχές και χρήσιμες ικανότητες, αλλά δεν είναι μόνο αυτή η δουλειά τους. Η θεμελιωδέστερη αποστολή των σχολείων είναι να διδάξουν στους ανθρώπους πώς να γίνουν καλοί πολίτες, πράγμα που περιλαμβάνει και τη συνήθεια να βοηθούν τους άλλους. Στον κλάδο της πληροφορικής, αυτό σημαίνει να διδάσκουν στον κόσμο να μοιράζονται το λογισμικό. Τα σχολεία, αρχίζοντας από τα νηπιαγωγεία, θα πρέπει, πάνω από όλα, να λένε στους μαθητές τους: “Αν φέρετε λογισμικό στο σχολείο, θα πρέπει να το μοιραστείτε με τους υπόλοιπους μαθητές. Και θα πρέπει να δείχνετε τον πηγαίο κώδικα στην τάξη, σε περίπτωση που κάποιος θέλει να μάθει.”

Ασφαλώς, το σχολείο θα πρέπει να εφαρμόζει αυτά που κηρύττει: όλο το λογισμικό που είναι εγκατεστημένο στο σχολείο θα πρέπει να είναι διαθέσιμο στους μαθητές για να μπορούν να το αντιγράφουν, να το παίρνουν στο σπίτι τους, αλλά και να το αναδιανέμουν περαιτέρω.

Το να διδάσκουμε στους μαθητές να χρησιμοποιούν ελεύθερο λογισμικό και να συμμετέχουν στην κοινότητα του ελεύθερου λογισμικού, αποτελεί ένα βιωματικό μάθημα πολιτικής αγωγής. Διδάσκει επίσης στους μαθητές το παράδειγμα για το μοντέλο της προσφοράς προς τα κοινά, σε αντιπαράθεση με το μοντέλο του βαθύπλουτου. Όλα τα επίπεδα εκπαίδευσης θα πρέπει να χρησιμοποιούν ελεύθερο λογισμικό.

  1. Η εταιρεία παραγωγής τσιγάρων RJ Reynolds τιμωρήθηκε το έτος 2002 με πρόστιμο 15 εκατομμυρίων δολαρίων διότι διένειμε δωρεάν δείγματα τσιγάρων σε εκδηλώσεις όπου παρευρίσκονταν παιδιά. Δείτε περισσότερα στο http://www.bbc.co.uk/worldservice/sci_tech/features/health/tobaccotrial/usa.htm.

[FSF logo]“Our mission is to preserve, protect and promote the freedom to use, study, copy, modify, and redistribute computer software, and to defend the rights of Free Software users.”

The Free Software Foundation is the principal organizational sponsor of the GNU Operating System. Support GNU and the FSF by buying manuals and gear, joining the FSF as an associate member, or making a donation, either directly to the FSF or via Flattr.

πίσω στην αρχή