English [en]   Deutsch [de]   español [es]   فارسی [fa]   français [fr]   italiano [it]   日本語 [ja]   Nederlands [nl]   português do Brasil [pt-br]   русский [ru]   Shqip [sq]   українська [uk]   简体中文 [zh-cn]   繁體中文 [zh-tw]  

Ky është përkthim i një faqeje anglisht në origjinal.

GNU është i vetmi sistem operativ i zhvilluar për t’u dhënë liri përdoruesve të tij. Ç’është GNU-ja, dhe ç’liri është në lojë?

Ç’është GNU-ja?

GNU-ja është një sistem operativ që është software i lirë—pra, që respekton lirinë e përdoruesve. Sistemi operativ GNU përbëhet nga paketa GNU (programe të hedhur në qarkullim enkas nga Projekti GNU) si dhe software i lirë i hedhur në qarkullim nga palë të treta. Zhvillimi i GNU-së bëri të mundur përdorimin e një kompjuteri pa software që nëpërkëmbin lirinë tuaj.

Këshillojmë versione të instalueshëm të GNU-së (më saktë, shpërndarje GNU/Linux) që janë plotësisht software i lirë. Më tepër mbi GNU-në gjeni më poshtë.

Provojeni GNU/Linux-in

 [Pamje ekrani e PureOS 8 me desktopin GNOME 3 

PureOS 8 me desktopin GNOME 3, PureBrowser (shfletues), dhe Gimp (përpunues figurash)

 [Pamje ekrani nga Trisquel 8 me desktopin MATE]   [Pamje ekrani e GuixSD 0.15 me desktopin GNOME 3]   [Pamje ekrani e PureOS 8 me desktopin GNOME 3 
Trisquel 8 & MATE GuixSD & GNOME 3 PureOS 8 & GNOME 3

… ose Provoni pjesë të GNU-së

Ç’është Lëvizja Për Software-i i Lirë?

Lëvizja për software të lirë lufton që përdoruesit e kompjuterit të fitojnë lirinë që sjell software-i i lirë. Software-i i lirë vendos përdoruesit në kontroll të punës së tyre me kompjuter. Software-i jo i lirë i vendos përdoruesit nën pushtetin e zhvilluesit të software-it. Shihni videon shpjeguese.

Ç’është Software-i i Lirë?

Software i Lirë do të thotë që përdoruesit janë të lirë të xhirojnë, kopjojnë, shpërndajnë, studiojnë, ndryshojnë dhe përmirësojnë software-in.

Software-i i Lirë është çështje lirie, jo çmimi. Për të kuptuar konceptin, do të duhej të sillnit në mend “i lirë” si te “fjala e lirë”, jo si te “birrë falas”.

Më saktë, software i lirë do të thotë që përdoruesit e një programi gëzojnë katër liritë thelbësore:

  • Liria për ta xhiruar programin si të doni, për çfarëdo qëllimi (liria 0)
  • Liria për të studiuar se si punon programi, dhe për ta përshtatur për nevojat tuaja (liria 1). Hyrja në kodin burim është parakusht për këtë.
  • Liria për të rishpërndarë kopje, që kështu të mund t’i vini në ndihmë fqinjit tuaj (liria 2).
  • Liria për të përmirësuar programin, dhe për t’ia dhënë përmirësimet tuaja publikut, që kështu të përfitojë tërë bashkësia (liria 3). Parakusht për këtë është hyrja në kodin burim.

Zhvillimet në përdorimin e teknologjisë dhe rrjeteve i kanë bërë këto liri edhe më të rëndësishme tani se ç’qenë më 1983-shin.

Sot lëvizja për software të lirë shkon më tej se zhvillimi i sistemit GNU. Shihni sajtin e Free Software Foundation-it për më tepër të dhëna mbi çka bëjmë, dhe për një listë rrugësh se si mund të ndihmoni.

Më tepër rreth GNU-së

GNU është një sistem operativ i ngjashëm me Unix-in. Kjo do të thotë që është një grumbull i mjaft programeve: aplikacione, librari, mjete zhvilluesi, madje edhe lojëra. Zhvillimi i GNU-së, i nisur më janar të 1984-s, njihet si Projekti GNU. Mjaft nga programet te GNU-ja janë hedhur në qarkullim nën kujdestarinë e Projektit GNU; këto i quajmë paketa GNU.

Emri “GNU” është një akronim rekursiv i “GNU's Not Unix.” “GNU” shqiptohet gnu, si një rrokje e vetme, si kur thuhet “dru”, por duke zëvendësuar dr-në me gn-në.

Programi, që në një sistem të ngjashëm me Unix-in shpërndan burimet e makinës dhe komunikon me hardware-in, quhet “kernel”. GNU-ja përdoret zakonisht me një kernel të quajtur Linux. Kjo ndërthurje përbën sistemin operativ GNU/Linux. GNU/Linux përdoret nga miliona vetë, edhe pse mjaft prej tyre e quajnë gabimisht “Linux”.

Kerneli i vetë GNU-së, The Hurd, u fillua më 1990 (para se të fillohej Linux-i). Vullnetarët vazhdojnë ta zhvillojnë Hurd-in, ngaqë është projekt teknik interesant.

Më tepër të dhëna

Planet GNU Prurje RSS

Unifont 11.0.03 Released: 8 December 2018 Unifont 11.0.03 is now available. Significant changes in this version include the Nushu script contributed by David Corbett, and the Kana Supplement...

FSF adds Hyperbola GNU/Linux-libre to list of endorsed GNU/Linux distributions: The FSF's list showcases GNU/Linux operating system distributions whose developers have made a commitment t...

GNU Guix and GuixSD 0.16.0 released: We are pleased to announce the new release of GNU Guix and GuixSD, version 0.16.0! This release is (hopefully!) the last one before 1.0—we have been closi...

Për më tepër lajme, shihni Planet GNU dhe listën e hedhjeve më të reja në qarkullim të GNU-së.

Hidhuni Në Veprim

Më tepër zëra

Paketa GNU hedhur në qarkullim së fundi

Përshkrime të shkurtra për krejt paketat GNU

Paketa kuturu e sotme…

Findutils

Findutils supplies the basic file directory searching utilities of the GNU system. It consists of two primary searching utilities: find recursively searches for files in a directory according to given criteria and locate lists files in a database that match a query. Two auxiliary tools are included: updatedb updates the file name database and xargs may be used to apply commands with arbitrarily long arguments. (doc)

SIPËR NË KRYE


[Logo FSF-je] “The Free Software Foundation (FSF) është një ent jofitimprurës me një mision mbarëbotëror: promovimin e lirisë së përdoruesit të kompjuterit. Ne mbrojmë të drejtat e krejt përdoruesve të software-it.”

Free Software Foundation është sponsori organizativ kryesor i Sistemit Operativ GNU. Përkrahni GNU-në dhe FSF-në përmes blerjesh të doracakëve dhe sendeve tona, anëtarësimit në FSF si një anëtar shok, ose ose duke bërë një dhurim.

FSF-ja ka po ashtu organizma motra në Europë, Amerikën Latine dhe Indi.