English [en]   Deutsch [de]   español [es]   فارسی [fa]   français [fr]   italiano [it]   日本語 [ja]   Nederlands [nl]   português do Brasil [pt-br]   русский [ru]   Shqip [sq]   українська [uk]   简体中文 [zh-cn]   繁體中文 [zh-tw]  

Ky është përkthim i një faqeje anglisht në origjinal.

GNU është i vetmi sistem operativ i zhvilluar për t’u dhënë liri përdoruesve të tij. Ç’është GNU-ja, dhe ç’liri është në lojë?

Ç’është GNU-ja?

GNU-ja është një sistem operativ që është software i lirë—pra, që respekton lirinë e përdoruesve. Sistemi operativ GNU përbëhet nga paketa GNU (programe të hedhur në qarkullim enkas nga Projekti GNU) si dhe software i lirë i hedhur në qarkullim nga palë të treta. Zhvillimi i GNU-së bëri të mundur përdorimin e një kompjuteri pa software që nëpërkëmbin lirinë tuaj.

Këshillojmë versione të instalueshëm të GNU-së (më saktë, shpërndarje GNU/Linux) që janë plotësisht software i lirë. Më tepër mbi GNU-në gjeni më poshtë.

Provojeni GNU/Linux-in

 [Pamje ekrani e PureOS 8 me desktopin GNOME 3 

PureOS 8 me desktopin GNOME 3, PureBrowser (shfletues), dhe Gimp (përpunues figurash)

 [Pamje ekrani nga Trisquel 8 me desktopin MATE]   [Pamje ekrani e GuixSD 0.15 me desktopin GNOME 3]   [Pamje ekrani e PureOS 8 me desktopin GNOME 3 
Trisquel 8 & MATE GuixSD & GNOME 3 PureOS 8 & GNOME 3

… ose Provoni pjesë të GNU-së

Ç’është Lëvizja Për Software-i i Lirë?

Lëvizja për software të lirë lufton që përdoruesit e kompjuterit të fitojnë lirinë që sjell software-i i lirë. Software-i i lirë vendos përdoruesit në kontroll të punës së tyre me kompjuter. Software-i jo i lirë i vendos përdoruesit nën pushtetin e zhvilluesit të software-it. Shihni videon shpjeguese.

Ç’është Software-i i Lirë?

Software i Lirë do të thotë që përdoruesit janë të lirë të xhirojnë, kopjojnë, shpërndajnë, studiojnë, ndryshojnë dhe përmirësojnë software-in.

Software-i i Lirë është çështje lirie, jo çmimi. Për të kuptuar konceptin, do të duhej të sillnit në mend “i lirë” si te “fjala e lirë”, jo si te “birrë falas”.

Më saktë, software i lirë do të thotë që përdoruesit e një programi gëzojnë katër liritë thelbësore:

  • Liria për ta xhiruar programin si të doni, për çfarëdo qëllimi (liria 0)
  • The freedom to study how the program works, and change it so it does your computing as you wish (freedom 1). Access to the source code is a precondition for this.
  • The freedom to redistribute copies so you can help others (freedom 2).
  • The freedom to distribute copies of your modified versions to others (freedom 3). By doing this you can give the whole community a chance to benefit from your changes. Access to the source code is a precondition for this.

Zhvillimet në përdorimin e teknologjisë dhe rrjeteve i kanë bërë këto liri edhe më të rëndësishme tani se ç’qenë më 1983-shin.

Sot lëvizja për software të lirë shkon më tej se zhvillimi i sistemit GNU. Shihni sajtin e Free Software Foundation-it për më tepër të dhëna mbi çka bëjmë, dhe për një listë rrugësh se si mund të ndihmoni.

Më tepër rreth GNU-së

GNU është një sistem operativ i ngjashëm me Unix-in. Kjo do të thotë që është një grumbull i mjaft programeve: aplikacione, librari, mjete zhvilluesi, madje edhe lojëra. Zhvillimi i GNU-së, i nisur më janar të 1984-s, njihet si Projekti GNU. Mjaft nga programet te GNU-ja janë hedhur në qarkullim nën kujdestarinë e Projektit GNU; këto i quajmë paketa GNU.

Emri “GNU” është një akronim rekursiv i “GNU's Not Unix.” “GNU” shqiptohet gnu, si një rrokje e vetme, si kur thuhet “dru”, por duke zëvendësuar dr-në me gn-në.

Programi, që në një sistem të ngjashëm me Unix-in shpërndan burimet e makinës dhe komunikon me hardware-in, quhet “kernel”. GNU-ja përdoret zakonisht me një kernel të quajtur Linux. Kjo ndërthurje përbën sistemin operativ GNU/Linux. GNU/Linux përdoret nga miliona vetë, edhe pse mjaft prej tyre e quajnë gabimisht “Linux”.

Kerneli i vetë GNU-së, The Hurd, u fillua më 1990 (para se të fillohej Linux-i). Vullnetarët vazhdojnë ta zhvillojnë Hurd-in, ngaqë është projekt teknik interesant.

Më tepër të dhëna

Planet GNU Prurje RSS

GNU Parallel 20190422 ('Invitation') released [stable]: GNU Parallel 20190422 ('Invitation') [stable] has been released. It is available for download at: http://ftpmirror.gnu...

Meetup - with the FSF's John Sullivan and Donald Robertson, III (Bellingham, WA): Free Software Foundation (FSF) executive director John Sullivan and licensing & compliance engineer D...

Volunteers needed! Help update "Introduction to the command line" manual: The current book is available online at the Web site of the partner in the original sprint, or it can be bo...

Për më tepër lajme, shihni Planet GNU dhe listën e hedhjeve më të reja në qarkullim të GNU-së.

Hidhuni Në Veprim

Më tepër zëra

A mundeni të jepni ndihmesë në një nga këto Fusha Me Përparësi të Madhe?

  • Sistem operativ telefonash i lirë,
  • decentralizim, federim, dhe vetëstrehim,
  • përudhës, firmware, dhe dizajne hardware të lira,
  • biseda të atypëratyshme me video dhe zë,
  • nxitje e pjesëmarrjes nga persona me përfaqësim të pamjaftueshëm në bashkësi,
  • dhe më tepër.

A mund t’i dilni zot një paketeje GNU të pamirëmbajtur?

Për më tepër të dhëna, shihni faqet web të paketave.

Paketa GNU hedhur në qarkullim së fundi

Përshkrime të shkurtra për krejt paketat GNU

Paketa kuturu e sotme…

Guile-cv

Guile-CV is a Computer Vision functional programming library for the Guile Scheme language. Guile-CV is based on Vigra (Vision with Generic Algorithms). It comprises a direct binding to vigra_c (a C wrapper to a subset of the Vigra library), and a higher level API written in Guile Scheme. (doc)

SIPËR

[Logo FSF-je] “The Free Software Foundation (FSF) është një ent jofitimprurës me një mision mbarëbotëror: promovimin e lirisë së përdoruesit të kompjuterit. Ne mbrojmë të drejtat e krejt përdoruesve të software-it.”

BËHUNI PJESË SHITORE

FSF-ja ka po ashtu organizma motra në Europë, Amerikën Latine dhe Indi.
Mos ngurroni të bëheni pjesë e tyre!